برگزاری کارگاه آموزش امنیت فردی برای دختران عضو کتابخانه طلوع

به پیشنهاد یکی از مسئولان کتابخانه طلوع (که از اهالی محله است) یک کارگاه امنیت فردی دو جلسه‌ای برای گروهی از دانش‌آموزان دختر عضو کتابخانه برگزار شد.

در جلسه اول، یک انیمیشن آموزشی کوتاه درباره محافظت جنسی برای بچه‌ها نمایش داده شد، سپس درباره‌ی موقعیت‌های پرخطر برای بچه‌ها توضیح داده شد. پس از توضیحات مربی و اندکی پرسش و پاسخ، بچه‌ها به پرسش‌های مرتبط با موضوع در کاربرگشان پاسخ دادند و تصاویر آن‌ را رنگ آمیزی کردند. در پایان کلاس هم کاربرگ تکلیف خانه را تحویل گرفتند.

در جلسه دوم که جلسه جذابی برای بچه‌ها بود، فعالیت‌هایی درباره امنیت فردی به صورت نمایش اجرا شد.

یک ساعت پیش از شروع کلاس، مربی همراه با سه نفر از نوجوانان عضو کتابخانه شش موقعیت را برای نمایش دادن به بقیه تمرین کردند، مثلاً:

  • در راه خانه هستی، تنها هستی. غریبه­‌ای نزد تو می­‌آید و می­‌گوید مادرت تصادف کرده و او را به بیمارستان برده‌اند و پیشنهاد می‌کند که برای دیدن مادرت سوار ماشین او شوی و به بیمارستان بروی.
  • از مدرسه پیاده به خانه برمی‌­گردی. متوجه غریبه­‌ای می­‌شوی که تو را تعقیب می­‌کند. در مورد او احساس بدی داری و کمی ترسیده‌ای…
  • در حال بازی کردن در کوچه هستی، خانمی به سمتت می‌­آید و می­‌گوید من حالم خیلی خوب نیست، می‌توانی این بسته را برسانی به دست کسی که در آن خانه­‌ است، برای این‌ کار بهت پول می‌دهم، می‌توانی هر چیزی دلت می‌خواهد بخری…

در کلاس نمایش هر موقعیت برای بچه‌ها تا جایی پیش می‌رفت که لازم می‌شد شخصیت اصلی نمایش یک تصمیم مهم بگیرد.
در این زمان، مربی از بچه‌ها می‌پرسید که در این شرایط بهتر است چه کاری انجام بدهند و چه کاری انجام ندهند؟! بعد از شنیدن پاسخ‌های بچه‌ها و توضیحات کوتاه مربی، گروه نمایش، اجرای خود را ادامه می‌داد و یکی از مواجهه‌های درست با این موقعیت را برای بچه‌ها اجرا می‌کرد.

 

اردوی طبیعت

دختران کتابخانه طلوع به اردوی طبیعت رفتند.
حدود ۳۵ نفر از دختران عضو کتابخانه، همراه با مربیانشان به یک اردوگاه دانش‌آموزی در شهرک میانرود رفتند.

در این اردو بچه‌ها با مربیانشان بازی‌های دسته جمعی مثل «تورماهیگیری»، «استپ هوا»، «برادر کمکم کن» را انجام دادند، دور هم ناهار خوردند، قصه درخت بخشنده را شنیدند، با استفاده از شانه‌های تخم مرغ شکوفه‌های یک درخت را درست کردند و آن‌ها را رنگ کردند، بازی‌های فکری مثل «تیزبین»، «استوژیت»، «هدبند» و «نوروز فیروز» انجام دادند و یک مسابقه طناب کشی کوچک هم برگزار کردند.

جستجوی کلمات در جدول حروف، فعالیتی در کتابخانه‌ی طلوع

یکی از بازی‌­های جذابی که پس از خواندن کتاب با بچه‌­ها انجام می‌دهیم، یافتن کلمات معنادار از جدول حروف به هم ریخته بر روی تخته‌ی کلاس است.

در این بازی، بچه­‌ها از روی جدولی که شامل تعدادی حروف به هم ریخته است، کلمات دارای دو حرف یا بیشتر را پیدا کرده و به معلم اعلام می­‌کنند. رمز جدول هم که یکی از عناصر یا شخصیت‌­های داستانِ خوانده شده است، به همین ترتیب پیدا می‌شود.

در یکی از هفته‌های گذشته در کلاس کتابخانه، کتاب “زیباترین آواز” از شکوفه تقی برای بچه­‌ها خوانده شد. بعد از شنیدن قصه، معلم یک جدول دایره‌ای شامل تعدادی حروف به هم ریخته روی تابلو کلاس رسم کرد. سپس، بچه­‌ها شروع به ساختن کلمات کردند. کلماتی مانند، در، دور، خنده، درون! و … .
برخی از کلمات ساخته شده، معنادار بودند ولی بچه­‌ها به طور کامل معنای آن را نمی‌­دانستند، بنابراین معلم معنای آن‌ها را توضیح می‌­داد. برای مثال، کلمه­‌ی “درون” به معنای داخل و مخالف کلمه‌­ی “بیرون” است. در نهایت، یکی از بچه‌­ها، رمز جدول که کلمه­‌ی “رودخانه” بود را حدس زد. رودخانه یکی از عناصر قصه “زیباترین آواز” بود.

در این فعالیت بچه‌­ها با تجسم حروف جدول و جا به جا کردن آن‌ها در ذهن‌شان، کلمات تازه­‌ای را کشف می‌کنند و معنای آن‌ها را می­‌آموزند. این فعالیت به افزایش دامنه­‌ی لغات بچه‌­ها و فهم بهتر کتاب­‌ها کمک می‌­کند و برای دانش‌آموزان کلاس دوم به بالا مناسب است.

برگزاری دوره‌ی دو ماهه جبرانی پیش‌دبستانی

محروم ماندن کودکان از آموزش پیش‌دبستانیِ مناسب، آنان را در معرض آسیب‌های فراوانی قرار می‌دهد و از رشدی شایسته محروم می‌کند. کودکانی که هیچ نوع آموزش پیش‌دبستانی ندیده‌اند در مدرسه و در کلاس درس، به میزان قابل توجهی عقب‌تر از دیگران قرار می‌گیرند.

به همین دلیل تصمیم گرفتیم از ابتدای مرداد ماه یک دوره‌ی دو ماهه‌ی آموزش جبرانی برای ۹ نفر از کودکانی که آموزش پیش‌دبستانی ندیده بودند برگزار کنیم. این کودکان در طول سال تحصیلی نه در دوره‌های آموزش پیش‌دبستانی رسمی شرکت کرده بودند و نه در دوره‌ی جبرانی پیش‌دبستانی طلوع.

این دوره با هدف تقویت مهارت‌های اصلی لازم برای ورود به دبستان برگزار شد: مهارت‌های ارتباطی، مهارت‌های دست‌ورزی و مهارت‌های پایه تحصیلی همچون آشنایی با آوا‌ها، شمردن و شناخت رنگ‌ها.

در جلسات ابتدایی، کودکان با انجام فعالیت‌هایی با یکدیگر آشنا شدند: بازی‌های‌ حرکتی انجام دادند، نقاشی‌های فردی و گروهی کشیدند، شمردن را تمرین کردند و با سفر به زیر دریا رنگ آبی را شناختند.

 

کاربرد ضرب‌المثل‌ها در کتابخانه

🍂 امروز پوریا با مهدی و محمدحسین دعوایش شد. حالا پوریا، در حالی که غمگین است، در گوشه‌ای از کتابخانه به تنهایی بازی می‌کند و بقیه‌ی بچه‌ها با بی‌تفاوتی در حال بازی کردن با یکدیگر هستند.

🍂 علیرضا و حسین، که در حال برنده شدن در یک بازی هستند، به گونه‌ای شادی می کنند که تیم حریف احساس تحقیر شدن می کند.

🍂 اسماعیل می‌خواهد سؤالی را جواب بدهد، چند ثانیه مکث می‌کند تا فکر کند؛ اما بقیه بچه‌ها، سریع دستشان را بلند می‌کنند و بلند می‌گویند: «آقا ما بگیم؟! ما بگیم؟!»

 

🍁 درکلاس‌ها و فعالیت‌هایی که در کتابخانه‌ی ما برپا می‌شوند، گاهی این موقعیت‌ها به وجود می‌آید. مشکلاتی که اغلب بچه‌ها در مدرسه، خانه ، محله و اجتماع، با آن درگیرند.

 

🍃 از قبل می‌دانستم که برای حل این مشکلات صحبت خشک و خالی فایده‌ای نخواهد داشت. به علاوه باید حرف‌هایمان،  با ایجاز بیان شود و در عین حال، روشن‌کننده‌ی موقعیت، و برانگیزاننده‌ی بچه‌ها برای حل مشکل‌شان باشد. تا به حال، اغلب برای حل این مشکلات، داستان‌هایی مرتبط می‌خواندیم، خاطره‌هایمان را تعریف می‌کردیم و درباره‌شان حرف می‌زدیم.

اما این‌بار تصمیم گرفتم یک روش دیگر را امتحان کنم: استفاده از ضرب المثل.
ضرب المثل‌هایی که سر بزنگاه بیان شوند و مثل چراغی که اتاقی تاریک را روشن می‌کنند، به بچه‌ها معنی رفتارشان را نشان دهند. همین طور با مختصرترین بیان به آن‌ها چه طور فکر کردن و رفتار کردن را نشان بدهند.

🍃 چهار ضرب‌المثل که فکر می‌کردم به بهبود رابطه‌های بچه‌ها کمک می‌کنند را انتخاب کردم و به همراه قصه‌هایشان  برای آن‌ها تعریف کردم. بعد در ادامه کلاس با کمک هم زندگی روزمره بچه‌ها و روابط‌شان را، براساس این ضرب‌المثل‌ها مرور کردیم و تصمیم‌های جدیدی گرفتیم.

در آخر کلاس هم چند برش کوتاه از فیلم «شجاع دل» که در آن، این چهار ضرب‌المثل کاربرد داشتند پخش شد.

🌿 ضرب المثل‌های این جلسه کلاس ما:

  • من آن روز کشته شدم، که گاو سفید را کشتیم.
  • استخوان لای زخم گذاشتن.
  • دوستی خاله خرسه.
  • رنج هم درد که داند؟! هم درد.

🌱 به امید خدا قصد داریم که در در حد توانمان  ضرب‌المثل‌هایی متناسب با موضوعات مطرح شده در کلاس را پیدا و به بچه‌ها معرفی کنیم تا کم‌کم گنجینه ضرب‌المثل‌هایمان غنی‌تر شود. همچنین قصد داریم یک بخش جدید به تابلوی کتابخانه اضافه  کنیم که ضرب‌المثل‌ها در آن قرار بگیرند. ممکن است تصویر، قصه یا شعر مرتبط با بعضی از ضرب‌المثل‌ها هم در کنارشان قرار بگیرند.

برای انجام این کار می‌توان از کتاب «سی شعر سی ضرب‌المثل» که قبلاً معرفی شده است کمک گرفت.

 

بازآفرینی واژه‌ها در بطن زندگی (تمرین جمله‌سازی در کلاس سوادآموزی)

در برخی از رویکردها به آموزش، آموزش دادن به معنی انباشتن ذهن و روان دانش‌آموزان از واژه‌هاست. ما دانش را خواه اخلاق باشد یا مهارت، علوم طبیعی باشد یا علوم انسانی، فلسفه باشد یا سوادآموزی، از طریق واژه‌ها به دانش‌آموزان «می‌خورانیم».

در این شکل از آموزش که  «فریره» آن را «آموزش بانکی» می‌نامد و «سارتر» آن را «فلسفه‌ی تغذیه‌ای»، عمل دانستن خوردن واژه‌هاست؛ انبار کردن واژه‌ها در ذهن تا در روز مبادا به کارمان آیند. از این منظر ما دانش‌آموزانمان را دریافت‌کنندگانی منفعل و «مصرف‌کنندگانی جاهل» انگاشته‌ایم و نه انسان‌هایی متعامل، پرسشگر و زایا.

فریره آموختن را فرآیند بازیابی و بازآفرینی واژه‌ها در بطن زندگی می‌داند. او می‌گوید: «باید [آموختن و] گفتن سخن را با دیگرگون کردن واقعیت و نیز با نقش آدمی در این دگرگونی مرتبط ساخت.»

در دوره سوادآموزی طلوع تلاش ما بر این بوده است تا مواجهه‌ی سوادآموزان با واژه‌ها، مواجهه‌ای «تازه»، «پویا»، «برخاسته از واقعیت و تجربه» و «فعال»  باشد. استفاده از روش‌های گفت و شنود در کلاس درس و تمرین‌های جمله‌سازی تلاشی بدین امید بوده است.

در ادامه بخش‌هایی از جمله‌های دانش‌آموزان در تمرین‌های جمله‌سازی آمده است.

مهمانی در کتابخانه‌ی طلوع

کتابخانه‌ی طلوع میزبان مهمان‌های عزیزی از مرودشت بود: دانش‌آموزان موسسه مائده میراث آسمان مرودشت.
یک مهمانی با بیست مهمان و بیش از چهل میزبان!

کودکان «طلوع» و «مائده» برای هم برنامه‌هایی آماده کرده بودند. برنامه‌ی بچه‌های طلوع اجرای سرود «گل اومد» از کتاب «ابر اومد باد اومد» و نمایش‌های کلوچه‌های خدا، کدوی قلقله زن، دعای موش کوچولو و لباس جدید پادشاه بود که همگی از کتاب‌های کتابخانه انتخاب شده بودند. بچه‌های مائده نیز دو سرود «ای انسانها» و «کوچه‌های شهر آفتاب، مهتاب» را به زیبایی اجرا کردند و در گروه‌های جداگانه برای بچه‌ها قصه‌های «نان و عسل» و «وروجک» را قصه‌گویی کردند.

کودکان مائده برای کودکان طلوع یک هدیه هم آورده بودند: درختی زیبا که در ابتدا برگ‌هایش از آن جدا بودند! بنابراین هر کدام از بچه‌ها اسمشان را روی یک برگ درخت نوشتند و به درخت چسباندند تا پر از برگ شد.

هدیه‌ی بچه‌های طلوع به آن‌ها هم اولین شماره مجله «آفتاب مهتاب» بود که به همت چند نفر از دانش آموزان عضو کتابخانه آماده شده بود. موضوع این شماره مجله «تابستان» بود.

بعد از رفتن مهمان‌ها هم بچه‌ها ماندند و در جمع کردن وسایل و مرتب کردن کتابخانه به خانم کتابدار کمک کردند.

 

«آفتاب مهتاب» منتشر شد

اگر این خبر را دیده باشید، در جریان هستید که دانش‌آموزان عضو کتابخانه‌ی طلوع از اواخر بهار دور هم جمع شدند تا یک نشریه تهیه کنند.

این نشریه اکنون آماده شده است. بچه‌ها نام «آفتاب مهتاب» را برای آن انتخاب کرده‌اند.

در این نشریه داستان، لطیفه، معما، شعبده‌بازی و خاطراتی از خود بچه‌ها را خواهید یافت. دو صفحه‌ی ویژه نیز به نقاشی‌ها و جملات کوتاهی از بچه‌ها با عنوان «تابستان فصلی است که…» اختصاص یافته است.

نسخه‌ی چاپ‌شده‌ی این نشریه در اختیار عده‌ای از اعضای کتابخانه و معلمان و همکاران طلوع قرار می‌گیرد. نسخه‌ی الکترونیکی نشریه را می‌توانید به صورت یک فایل PDF دریافت کنید:

دریافت نشریه‌ی «آفتاب مهتاب»

 

بچه‌های نشریه در حال کار …

برگزاری کلاس فوتبال

تابستان امسال نیز همچون سال گذشته، در موسسه طلوع برای پسران ۹ تا ۱۱ سال کلاس فوتبال برقرار است.

این کلاس‌ها از نیمه‌ی خرداد ماه آغاز شده و به امید خدا تا نیمه‌ی شهریور ماه ادامه خواهد داشت.

در مجموع ۷۵ نوجوان، در سه کلاس ۲۵ نفره که دو روز در هفته تشکیل می‌شود، در این دوره شرکت کرده‌اند.

در این دوره دانش‌آموزان مهارت‌هایی همچون نحوه صحیح پاس دادن، استپ کردن، شوت کردن و کار تیمی را می‌آموزند.

فوتبال برای این کودکان بازی زندگی است.

برگزاری کارگاه‌های آموزشی برای مادران

در هفته‌های گذشته مادران کودکان پیش‌دبستانی طلوع در چهار کارگاه آموزشی شرکت کردند.
دو گارگاه آموزشی با موضوع اعتیاد بود که در آن سرفصل‌های آموزشی زیر ارائه گردید و با مادران درباره‌ی این سر فصل‌ها به گفت و گو نشستیم.

  • احساسات ما نسبت به یک فرد معتاد
  • برخی انگاره‌ها درمورد افراد معتاد
  • برخی اشتباهات در مواجهه با افراد معتاد
  • آیا ترک اعتیاد کار ساده‌ای است؟
  • با احساس عذاب وجدان در مواجهه با یک فرد معتاد چه کنم؟
  • پیشگیری از اعتیاد در نوجوانان
  • آشنایی با مراکز ترک اعتیاد در استان فارس

موضوع دو کارگاه آموزشی بعدی، آشنایی با کمردرد و پیشگیری از آن بود. در این کارگاه‌ها در رابطه با موضوعاتی همچون آشنایی با ستون مهره‌ها، دیسک کمر، آشنایی با نحوه صحیح نشستن، خوابیدن، بلند کردن اجسام سنگین و انجام فعالیت‌های روزمره، برخی حرکات اصلاحی و تمرین‌های ورزشی گفت و گو شد.

آموزش راهی به سوی رهایی خواهد بود اگر آن را با زندگی درهم آمیزیم و برای زندگی بیاموزیم.